De optocht in mei 1945, 1995 en 2026; Piet Bras (86 jaar) maakte ze alle drie mee
AchtergrondHEILOO / EGMOND AAN DEN HOEF - ”Milch!” De Duitsers hielden een geweer op zijn vader gericht en eisten melk. Alle melk was echter al verkocht of weggegeven die dag. Uit ongenoegen schoot de officier in de lucht, dwars door een windvaan van de draaiende windmolen. Piet Bras was zo’n vier jaar oud en zag het gebeuren. Zijn vader was boer en woonde met zijn vrouw en zes kinderen op een boerderij aan de Hoeverweg in Egmond aan den Hoef. Pietje was de jongste en werd geboren in maart 1940.
De boerderij stond praktisch in de Atlantikwall en niet ver van het militaire vliegveld in Bergen dat de Duitsers in gebruik hadden. Rondom het vliegveld bevonden zich zogenaamde Widerstandsnesten, hier waren de manschappen ondergebracht die het vliegveld konden verdedigen tegen zowel grond- als luchtaanvallen. Een van de verdedigingstechnieken van de Duitsers was om de weilanden rond Egmond aan de Hoef vol te zetten met houten palen. Ook wel aspergeversperring genoemd. Door deze palen maakten zij het terrein onbegaanbaar voor luchtlandingstroepen maar ook voor tanks en amfibievoertuigen.
Houten aspergeversperring
In de koude hongerwinter waren de hoge houten aspergepalen voor de omwonenden aantrekkelijk (maar ook zeer gevaarlijk) als brandhout. De vader van Piet ging met een wagen het land op om een paal te zagen en zo brandhout te vergaren om de ijskoude winter door te komen. Dit ging niet onopgemerkt: Pietje zat op zijn knieën voor het raam en zag de kogels door de lucht vliegen, vlak boven het hoofd van zijn vader. Bij wijze van waarschuwingsschot.
Onderduikers op de boerderij
Zeker tijdens de hongerwinter waren de boerderijen met melkkoeien onmisbaar en de bezetter had de boeren ook nodig. Maar de familie van Piet beleefde wel een aantal angstige avonturen. Op de boerderij werkten twee jonge knechten die naar een werkkamp in Duitsland gestuurd werden. De vader van Piet beschermde de jongens door ze onder te laten duiken in de boerderij. Als de Duitsers kwamen, doken de knechten weg onder de boerderijvloer door een luik. De broers van Piet moesten dan soms snel op het melkkrukje gaan zitten, als de koeien op dat moment net gemolken werden. Bij een razzia was er vaak geen tijd meer om de emmer en de kruk op te ruimen. Dan moest het lijken alsof de jonge broers van Piet de koeien aan het melken waren, een lege kruk zou immers verdacht zijn. Ondertussen waren de knechten weggedoken onder de vloer of in de grote kledingkast in de woon/slaapkamer, achter lange jassen. De ouders van Piet waren erg bang dat een van de kleine kinderen per ongeluk de onderduikers zou verraden. Pietje was nog zo klein, als hij nou maar zijn mond kon houden. Gelukkig hielden alle kinderen zich stil en zijn de onderduikers nooit ontdekt. De moeder van Piet is haar angst helaas nooit helemaal kwijtgeraakt.
Mei 1945
De bevrijding van Nederland kan Piet zich nog goed herinneren. Toen de optocht van de geallieerden door het dorp trok, werd Pietje, samen met zijn nichtje Greetje, die even oud was, op een versierde kar gezet met een geit ervoor. Mooi aangekleed en een pijpje in zijn mond voor de sier. Zijn broer Jan stond voor de kar en samen zagen ze de colonne legervoertuigen met Canadezen en Amerikanen voorbij trekken.
Mei 1995
In 1995 vierde en herdacht Nederland 50 jaar bevrijding en vond er een historische optocht in de regio plaats. Piet reed zelf mee op de tractor met een grote, versierde kar erachter. Daarop zaten kinderen van De Hanswijckers, de vereniging waar Piet vrijwilliger was. Het was een ontroerende ervaring voor hem.
Mei 2026
Zondag 10 mei 2026 beleeft Piet het opnieuw met de colonne historische legervoertuigen die bijna langs zijn huis in Egmond aan den Hoef reed. Samen met zijn vrouw Ank, een Heilooër, sprong hij op de fiets naar Heiloo en bekeek hij de optocht van dichtbij aan de Kanaalweg. Piet was wederom geëmotioneerd en diep onder de indruk. Zijn vroegste jeugdherinneringen kwamen allemaal weer terug en leidden tot dit verhaal.
Tekst: M. Zoon
Bevrijding mei 1945 - Foto: aangeleverd
Historische colonne in mei 1995 (50 jaar Bevrijding) - Foto: aangeleverd
