Kunstenares Tineke Bot (80) in Frankrijk.
Kunstenares Tineke Bot (80) in Frankrijk. Foto: Pierre Verrier.

80-jarige kunstenares van de beelden bij ’t Loo blijft creëren in Frankrijk

Achtergrond

Wie door Heiloo loopt, kent haar werk vaak zonder haar naam te kennen. De beelden maken al jarenlang deel uit van het dagelijks leven van inwoners. Generaties kinderen speelden eromheen, mensen lopen er dagelijks langs. Maar hoe gaat het eigenlijk met de kunstenares achter deze werken? In haar huis en atelier in een Franse bergvallei vertelt Tineke Bot (nu 80 jaar) over haar leven, haar keuzes en haar onverminderde drang om te creëren.

Bekende beelden in Heiloo

De Nederlandse kunstenares Tineke Bot maakte in de jaren zeventig en tachtig meerdere bronzen beelden die nog altijd het straatbeeld van Heiloo bepalen. Haar werk kenmerkt zich door figuratie, menselijkheid en een sterke verbondenheid met de openbare ruimte. 

In 1977 werd het bronzen beeld ‘Muze’ geplaatst aan de Heerenweg, bij winkelcentrum ’t Loo. Een jaar later volgde ‘Naar ’t Loo’ (1978), eveneens in brons bij het winkelcentrum. In 1982 maakte Bot het bronzen beeld ‘Pandor’, dat werd geplaatst bij theater De Beun. Veel inwoners zijn met deze beelden opgegroeid. Ze vormen inmiddels een vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijks leven in het dorp.

Rust vinden om vrij te kunnen creëren

In de jaren zeventig voelde Bot steeds sterker dat ze afstand moest nemen van de drukte van opdrachten, verwachtingen en administratie. Ze werkte succesvol in Nederland, maar miste rust en vrijheid. Die vond ze in Frankrijk. In een afgelegen bergvallei (80 km van Grenoble) kocht ze een boerderij. De hooischuur werd haar atelier, met uitzicht op bergen, rotswanden en een rivier beneden in de vallei. “Mijn uitgangspunt is altijd geweest dat ik wil creëren in absolute vrijheid,” vertelt ze. “Niet een carrière najagen, maar creëren.” Langzaam groeide het atelier uit tot haar woonplek en levensbasis.

Vrijheidskind

Vijf jaar geleden verscheen haar boek Leven en werken in vrijheid (Vivre et créer en liberté). De titel is persoonlijk: Bot werd in 1945 geboren, vlak na de bevrijding van Nederland. “Ik zie mezelf als een vrijheidskind,” zegt ze. Het boek bevat foto’s van haar beelden in de openbare ruimte, waaronder ook de werken die nog altijd in Nederland staan. 

Leven met de natuur

De natuur speelt een belangrijke rol in haar leven en werk. Rond 2000 ontwikkelde ze samen met haar echtgenoot een ecologisch beeldenpark rond haar huis. Bezoekers lopen er via een pad van een gecultiveerde tuin langzaam over in ruigere natuur. Het park wordt jaarlijks opengesteld tijdens een Franse tuinenmanifestatie. “Het gaat over de vraag: hoever beïnvloedt de mens de natuur, en waar laat je haar vrij?”

Nog altijd actief op haar tachtigste

Hoewel ze inmiddels tachtig is, werkt Bot nog dagelijks. “Ik voel me gezond en actief. Ik denk dat dat komt doordat ik altijd ben blijven creëren en doordat ik zo dicht bij de natuur leef.” Recent werd ze gevraagd lid te worden van een culturele academie in de regio Grenoble. Voor deze organisatie ontwierp ze een medaille waarin geschiedenis en wetenschap samenkomen, onder meer rond ontdekkingen op het gebied van magnetisme. Nieuwe opdrachten blijven komen. 

Verbonden met Heiloo

Hoewel ze weinig terugkijkt, blijft haar werk een deel van haar. Wanneer ze in Nederland is en haar beelden terugziet, raakt haar dat nog steeds. Ze hoort graag hoe inwoners herinneringen hebben aan haar werk. “Mijn kinderen zijn mijn creaties,” zegt ze. Naast bronzen sculpturen maakte Bot altijd ook schilderijen, tekeningen en grafisch werk, waaronder droge naald-etsen. Meer informatie over haar werk is te vinden op haar website: www.tinekebot.nl.

Vorm moet leven

In haar werk zoekt ze altijd naar leven en spanning in vorm. “Een beeld moet een uitdrukking hebben. Er moet een relatie met de mens in zitten. Dan klopt het.” 

Levenspad

Terugkijkend ziet ze haar leven als een pad dat zich langzaam ontvouwde. “Soms voelt het alsof er een bestemming ligt. En dat maakt niet uit wat je doet...als je maar volgt wat voor jou klopt.”

‘Muze’, de fluitspeler van Tineke Bot, geplaatst in 1977 aan de Heerenweg bij winkelcentrum ’t Loo in Heiloo.
Het bronzen beeld ‘Naar ’t Loo’ van Tineke Bot bij winkelcentrum ’t Loo in Heiloo, geplaatst in 1978.
Het bronzen beeld ‘Pandor’ bij theater De Beun in Heiloo, een werk van Tineke Bot uit 1982.