Midwinterhoorn klinkt in Plan-Oost
NieuwsHEILOO – Warme, winterse klanken klonken vorige week op een garagepad aan de Burenweg in Plan-Oost. De bijzondere tonen waren afkomstig van een midwinterhoorn, bespeeld door Erik Brouwer uit Ursem. Tussen zijn optredens door liet hij het eeuwenoude instrument even horen aan zijn schoonmoeder.
Brouwer is voorzitter van het Midwinterhoorngilde Van Hakken Komt Blazen, dat in 2012 werd opgericht in Sint Pancras. Het initiatief kwam voort uit de interesse van Piet Zomerdijk, die de traditie vanuit het oosten van Nederland naar Noord-Holland bracht. Inmiddels heeft het gilde meer dan 150 cursisten begeleid bij het bouwen van een eigen midwinterhoorn. Elke hoorn is uniek in vorm en klank en heeft een lengte van ongeveer 1,20 tot 1,50 meter. Vanwege die afmetingen wordt altijd individueel geblazen, ook wanneer de blazers in groepsverband optreden.
De midwinterhoorn kent een lange geschiedenis en dateert uit de oudheid, rond 850 na Christus. Het instrument werd gebruikt om de duisternis te verdrijven en het komende licht aan te kondigen. Daarnaast diende de hoorn als communicatiemiddel over lange afstanden, als waarschuwing bij gevaar, bij winterrituelen om boze geesten te verjagen en zelfs als waarschuwingsinstrument voor onderduikers tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Het bespelen van de midwinterhoorn is traditioneel voorbehouden aan de Adventsperiode: van de eerste zondag van Advent tot en met Driekoningen op 6 januari. In 2013 werd het midwinterhoornblazen opgenomen in de Nationale Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland van UNESCO.
Erik Brouwer is al jarenlang cursusleider bij het gilde. In september start jaarlijks een bouwcursus in het PCC Oosterhout in Alkmaar, waarbij deelnemers gedurende twee maanden hun eigen hoorn vervaardigen uit een boomstam van een gekromde berk, els of wilg. Dat gebeurt deels tijdens de lessen en deels thuis. In november volgen gezamenlijke blaasavonden voor de 35 actieve blazers van het gilde, waarin ook de optredens voor het seizoen worden afgestemd.
Dit seizoen trapte het gilde af tijdens de Fjoertoer Egmond en werd op 30 november het midwinterhoornseizoen officieel ingeluid in de Schoorlse Duinen, bij het buitencentrum van Staatsbosbeheer. Dat trok veel publiek. In de weken daarna volgen nog zo’n vijftien optredens in de regio, onder meer op kerst- en wintermarkten, wandelingen en op verzoek. Op 4 januari wordt het seizoen afgesloten, opnieuw in de Schoorlse Duinen, waar ook een demonstratie midwinterhoornbouwen wordt gegeven.
De blazers van het gilde zijn herkenbaar aan hun zwarte vilten hoed, rode sjaal en zwarte kleding. De midwinterhoorn moet niet worden verward met de Alpenhoorn. Ook dat instrument bespeelt Brouwer, vooral bij optredens in kerken. De Alpenhoorn is met zijn lengte van circa 3,5 meter een stuk groter en mag het hele jaar door worden geblazen.
Sinds dit jaar is Maudie Zoon uit Heiloo bestuurslid van het gilde. Zij coördineert de blaasactiviteiten en verzorgt de (social) media. Zij is te bereiken via zoonmaudie@gmail.com.
Meer informatie is te vinden op www.midwinterhoorngilde_vhkb.mozello.com.