Het verhaal van een casemanager dementie
Ouderenmishandeling bij dementie: durf te kijken, durf te praten
Jette Frugte werkt als casemanager dementie bij Geriant. Als ambassadeur dementieverpleegkundige wil Jette de ziekte dementie meer onder de aandacht brengen.
Afgelopen zondag, 15 juni, was het de Internationale Dag tegen Ouderenmishandeling. Een dag die helaas nog steeds hard nodig is. Wist je dat 1 op de 20 ouderen in Nederland te maken krijgt met een vorm van mishandeling of misbruik? Ouderenmishandeling is het handelen (of nalaten van handelen) waardoor de oudere persoon lijdt. Dit lijden kan lichamelijk of psychisch zijn, maar ook materieel.
Ik ben ook aandachtsfunctionaris ouderenmishandeling bij Geriant. In mijn werk zie ik hoe ingewikkeld dit onderwerp is. Een dochter die al maanden dag en nacht voor haar moeder zorgt. Een partner die zijn vrouw met alzheimer nauwelijks nog herkent. Een zoon die alleen komt te staan met de zorg, werk, zijn gezin. De momenten waarop je je geduld verliest worden steeds talrijker. En dat is precies waar het begint. Niet uit kwaadheid. Wel uit overbelasting.
Iemand met dementie kan steeds minder zelf. Maar juist dan, als iemand zich niet meer goed kan verdedigen, heeft diegene ons het hardst nodig. Toch gebeurt het regelmatig dat het respect en het geduld afnemen. Niet omdat mensen slecht zijn, maar omdat ze uitgeput raken. Het is belangrijk dat we dit bespreekbaar maken. Als er vermoedens zijn van ‘ouderenmishandeling’ rapporteren wij volgens de meldcode. Een systematische methode die helpt om de zorgen te kunnen evalueren met elkaar.
Bij Geriant zoeken we altijd samen met mantelzorgers en familie naar oplossingen. De eerste stap is vaak: ontlasten. Vinden wij de casus erg complex of komen wij er niet uit? Dan kunnen wij Veilig Thuis (anoniem) om advies vragen. Het belangrijkste doel: een veilige thuissituatie, voor de persoon met dementie én de mantelzorger.
Herken je iets? Of heb je zorgen over iemand anders? Praat erover. En lukt dat niet, bel gratis en anoniem met Veilig Thuis via 0800-2000.
‘Ik trek haar kleren soms hardhandig uit', zegt Jan
Jan (74) zorgt al langere tijd thuis voor zijn vrouw Els, bij wie alzheimer is vastgesteld. Tijdens een huisbezoek zien we hoe ze elkaars hand vasthouden – liefdevol, vertrouwd. Maar achter die handdruk schuilt onmacht. Jan vertelt dat hij het zwaar heeft. Hij raakt snel geïrriteerd, schreeuwt soms tegen Els als ze niet meewerkt. En: “Als ze met kleren aan naar bed wil, trek ik de kleren soms hardhandig uit.” Els zegt lachend dat het heus wel goed gaat. Maar haar vermoeidheid valt op. En die blauwe plek op haar bovenarm – die zegt iets anders.
In een vervolggesprek op kantoor vertelt Jan hoe het hem boven het hoofd groeit. De zorg, de eenzaamheid, het verlies van hun oude leven. Hij wil zo graag goed doen, maar weet niet meer hoe. “Soms schreeuwt ze. Soms probeert ze me te schoppen. Dan voel ik me zo schuldig. Ik heb beloofd om zo lang mogelijk thuis te blijven wonen. Ik hou de zorg wel vol. Als ze niet meer alleen naar het toilet kan, dat is voor mij een punt dat…"
Deze vorm van mishandeling ontstaat niet uit kwaadheid, maar uit overbelasting. Door het gesprek open te voeren, konden we samen met Jan zoeken naar ondersteuning. Zodat de liefde die er wél is, niet overschaduwd wordt door de zorg die te zwaar is geworden.