Concept-warmteprogramma Gemeente Heiloo

31 maart 2025, 11:59 Gemeente

Naar aanleiding van de ingezonden brief van de heer Stern met als titel ‘Ypestein van het gas af’ in de Uitkijkpost van woensdag 19 maart is gebleken dat er veel vragen en onduidelijkheden zijn over het concept-warmteprogramma dat de gemeente heeft opgesteld. Het programma is een eerste stap naar een aardgasvrije toekomst en richt zicht in eerste instantie op de wijken Ypestein en Zuiderloo. 

Alleen nog duurzame energie

In 2050 wil Nederland alleen nog energie uit duurzame bronnen gebruiken. Er moet nog een hoop gebeuren voordat dit mogelijk is. Zo zijn er onder andere nieuwe windparken, hoogspanningsmasten en veel extra elektriciteitskabels en leidingen nodig. Mensen, bedrijven en instellingen moeten bewuster en slimmer energie gaan gebruiken.

Uitkijkpost ging op zoek naar antwoorden bij de gemeente. 

Hoe zorgt de gemeente voor echte inwonersparticipatie bij de plannen voor Ypestein en Zuiderloo?

Natuurlijk wil de gemeente deze transitie zoveel mogelijk samen met de inwoners vormgeven. Inwoners worden daarom concreet betrokken bij het opstellen van de uitvoeringsplannen in Ypestein en Zuiderloo. We hebben een landelijke uitdaging om met zijn allen van het gas af te gaan. Het Warmteprogramma geeft hiervoor een eerste planning om dit binnen de gemeente ordelijk te laten verlopen. Het betrekken van de inwoners volgt in de uitvoeringsplannen per gebied. Voor het opstellen van zo’n plan is bewust een jaar gereserveerd: een belangrijk onderdeel van dat traject is namelijk participatie met de inwoners van de wijk. Voor de eerste plannen werken we hiervoor samen met een partij die al veel ervaring heeft met het opstellen van dit soort plannen. Samen met hen stellen we onder meer een op het gebied afgestemd participatieplan op, en plannen we verschillende bijeenkomsten met inwoners om de verschillende mogelijkheden te bespreken en te horen wat zij belangrijk vinden.

Hoe helpt de gemeente bewoners bij de kosten van aardgasvrij wonen?

De gemeente wil dat de overstap naar een aardgasvrije woning voor iedereen haalbaar en betaalbaar is. Juist daarom geven we de komende jaren veel aandacht aan plannen per gebied, die voor de daar voorkomende huizen laat zien wat er mogelijk is en hoeveel het op termijn juist kan opleveren om aardgasvrij te worden.

We hebben daarbij veel aandacht voor manieren om inwoners te helpen in de financiering. Er zijn al meerdere subsidieregelingen beschikbaar – zowel landelijk als van de gemeente – voor isolatie, warmtepompen en vergelijkbare technieken om van het gas te gaan. Meer informatie over die subsidies staat op het Klimaatplein van Heiloo. Daar vindt u ook informatie over het landelijke Warmtefonds, waar inwoners onder gunstige voorwaarden geld kunnen lenen voor verduurzaming van hun woning (tot € 60.000 inkomen zelfs gratis lenen). Daarnaast werken we aan aanvullende manieren om de drempel van de benodigde investering weg te nemen, zodat ook mensen die de aanvankelijke investering niet kunnen doen wél kunnen profiteren van een lagere energierekening. 

Klopt het dat aardgasvrij wonen € 17.000 – € 30.000 kost, en hoe moeten bewoners dat betalen?

Dit is een beeld dat is ingehaald door de technologische ontwikkelingen. De hoogte van de kosten hangt af van de mate van isolatie van de woning, maar met nieuwe warmtepompen is het niet meer nodig om huizen tot in de puntjes te isoleren, dus kloppen deze kosten niet. We beginnen bewust in Ypestein en Zuiderloo omdat in deze huizen weinig tot geen isolatiestappen meer nodig zijn voordat een warmtepomp kan worden geïnstalleerd. De kosten van warmtepompen dalen gelukkig ook steeds meer. Zo kun je nu al voor rond de € 8.000 (inclusief subsidie van het Rijk) een all electric warmtepomp kopen.

Hoe gaat de gemeente om met zorgen over de technische beperkingen van warmtepompen?

Dit zijn zorgen die in het opstellen van de plannen per gebied uitgebreid aan de orde zullen komen, omdat ze vragen om een beoordeling op niveau van het type woning en wensen van de inwoners. Een warmtepomp gebruikt naast elektriciteit ook energie uit de omgeving, bijvoorbeeld warmte uit de buitenlucht of uit zonlicht. Hoewel het dus waar is dat het stroomverbruik toeneemt, is die toename naar verhouding lager dan de besparing aan aardgas.
Op het gebied van geluidsproductie worden de laatste tijd snel stappen gezet. Er komen steeds stillere warmtepompen op de markt, en er zijn inmiddels ook gerichte oplossingen voor bijvoorbeeld platte daken die aanzienlijk minder geluid op de gevel produceren. Het opstellen van gebiedsgerichte plannen biedt juist kansen om hierop te sturen, waar we in de praktijk zien dat problemen met geluidsoverlast ontstaan wanneer ieder het naar eigen inzicht vormgeeft.

Bijverwarming met gas is alleen bij een hybride systeem aan de orde. Zoals verderop gesteld kan dit een goede tussenstap zijn. Uit landelijke onderzoeken blijkt wel dat in de praktijk de gasketel slechts heel beperkt hoeft bij te springen, en de stap naar volledig aardgasvrij dus redelijk eenvoudig te maken is. Daarmee bespaart men dan ook weer op het vastrecht voor de gasaansluiting die nauwelijks nog gebruikt wordt.

Kortom, we hebben oog voor de technische ontwikkelingen en uitdagingen rondom warmtepompen en dit heeft een belangrijke plek in het opstellen van de uitvoeringsplannen. 

Is het elektriciteitsnet in Heiloo klaar voor een aardgasvrije wijk, en hoe wordt overbelasting voorkomen?

Hierover is reeds goed contact met de netwerkbeheerder, Liander. Zij zijn nauw betrokken geweest bij het opstellen van het Warmteprogramma, en hebben aangegeven veel behoefte te hebben aan duidelijkheid. Nu de gemeente duidelijkheid biedt in het Warmteprogramma kunnen zij dit meenemen in hun plannen voor netverzwaring. Liander wordt ook een belangrijke partner in het maken van de uitvoeringsplannen. Daar wordt dan per gebied ingezoomd op de mogelijkheden en eventuele problemen voor de belasting van het net.

Komen er naast warmtepompen ook andere opties, en mogen bewoners zelf kiezen?

Zeker, er blijft voldoende te kiezen over voor inwoners. Warmtepompen kwamen in de analyse van CE Delft naar voren als meest voor de hand liggende oplossing. Hierbinnen zijn al verschillende keuzes mogelijk, afhankelijk van de wensen van de inwoner en het type gebouw. In de uitvoeringsplannen worden huiseigenaren geholpen bij het maken van de keuze die past bij hun wensen en woning. 

Daarnaast worden ook alternatieven genoemd als een kleinschalig warmtenet voor enkele huizen of straten, wanneer inwoners hier gezamenlijk de voorkeur aan geven. Inwoners uit de hele gemeente die hier nu al mee aan de slag willen, kunnen zich melden bij de gemeente voor o.a. actieve ondersteuning en onderzoeksbudget.

Ook hybride systemen kunnen zeker een rol spelen als goede tussenstap, bijvoorbeeld als de cv-ketel nog een tijd mee kan maar iemand toch al graag een stap wil zetten. Hiermee kan op korte termijn tot 80% van het aardgasverbruik worden bespaard. Hybride warmtepompen die makkelijk kunnen worden uitgebreid tot een all electric warmtepomp zijn het meest praktisch.

Welke lessen trekt Heiloo uit succesvolle aardgasvrije wijken elders?

Tot op heden zijn vooral wijken van het gas gehaald door middel van een warmtenet. Wel zijn er gemeenten die – net als de BUCH-gemeenten – werken aan wijkplannen voor verwarming via warmtepompen of een vergelijkbare oplossing. Via provinciale en landelijke overleggen hebben we nauw contact met deze gemeenten. Een goed voorbeeld waar wij – onder andere voor het betrekken van de inwoners in de wijk – bijvoorbeeld naar kijken, komt uit Garyp in Friesland. Daar is een fysiek loket in de buurt ingericht waar inwoners vragen kunnen stellen, advies kunnen inwinnen en de juiste stappen voor hun woning kunnen afstemmen. Daarnaast worden we voor de eerste gebiedsplannen actief ondersteund door een partij die ervaring heeft met het opstellen van dit soort plannen en het daarbij betrekken van inwoners.