HEILOO - Van 9 tot en met 16 april is het Boekenweek 2022. Het thema van dit jaar is 'Eerste liefde'. Bij de Boekenweek hoort ook het Boekenweekgeschenk, dat dit jaar werd geschreven door Ilja Leonard Pfeijffer.
In Monterosso mon amour van Ilja Leonard Pfeijffer is de hoofdpersoon een vrouw van middelbare leeftijd, met een nomadisch bestaan achter de rug als echtgenoot van een diplomaat, een leven dat gevuld was met tennis en sherry. Haar naam: Carmen. Pfeijffer filosofeert via haar achtergrond over geluk en ongeluk, en over verloren momenten waarin een pot theezetten een heldhaftige daad is. Enige genoegdoening vindt Carmen in haar bezigheid als bibliothecaresse. Met heel veel moeite organiseert ze tijdens de Boekenweek een voorleesavond met … jawel, Ilja Leonard Pfeijffer.
Ilja en Carmen zaten op de lagere school bij elkaar in de klas, maar Ilja herkent haar niet meer, terwijl Carmen zich herinnert dat hij haar toen het mooiste meisje van de klas vond. Ilja’s lezing zit vol verwijzingen naar die eerste liefde (thema van de Boekenweek!), maar heeft hij het wel over Carmen? En komt ze daar later nog achter? Het eerste raadsel is geboren.
Cinque Terre
In zijn superieure lezing in de bieb spreekt Pfeijffer zoals hij schrijft, schrijft Pfeijffer. Hij heeft het onder andere over het Italiaanse Monterosso, een van de dorpen van Cinque Terre vlak bij Genua, zijn woonplaats. Monterosso roept bij Carmen een vakantieherinnering op aan haar eerste liefde: een onderwater-kus met de mooie Antonio. Ze belooft hem ooit terug te komen.
Volwassen geworden neemt ze het op zich die belofte in te lossen en ze reist af naar Monterosso. Het lijkt een vakantie zonder praktisch nut te worden, ongeveer zoals haar vorig leven eruitzag, dat had ze ook niet in de hand. Haar verblijf bij de alleenstaande Tiziana moet door het virus verlengd worden. Door een reddingsactie in zee (wie redt wie?) ontstaat een hechte vriendschap met de twaalfjarige Oronzo. En in een goedbedoelde bui schept Tiziana het grootste misverstand. Zij beweert Antonio te hebben gevonden.
Hoe nu verder?
Via Carmen wijst Pfeijffer de theorie van de cliffhanger af. Hij vindt het immoreel wanneer een schrijver, die precies weet naar welke climax hij al pagina’s lang toe zit te werken, op de pauzeknop drukt. Meestal om commerciële redenen. Die heb ik niet, daarom kan ik die truc wel toepassen, anders zou ik antwoord geven op de vraag: hoe moet dat aflopen?
Pfeijffer heeft heel intelligent weten te voorkomen dat een luchtige vertelling over een eerste liefde een kasteelromannetje wordt. Om met een van zijn beelden te spreken: in rivieren van taal rimpelt het aan de oppervlakte, maar in de diepte zitten de betekenissen. ‘Wie onder water zwemt, vergeet de rimpelingen aan de oppervlakte.’ Dat soort zinnen bewijst Pfeijffers rijke taal, soms archaïsch, soms ironisch, met af en toe een oneliner, maar samen hebben ze een betekenis die veel verder en dieper gaat dan een vertelling tussen twee kaften. Het is een ode aan de liefde en aan het belang van herinneringen. ‘Als je het niet vertelt, bestaat het niet.’
Monterosso mon amour vraagt om met aandacht en liefde gelezen te worden.
Tekst: Dick de Scally
Het Boekenweekgeschenk krijgt u in de Boekenweek van 9 tot en met 16 april gratis bij besteding van € 15,- aan Nederlandstalige boeken. Het essay Het Warmtefort van de hand van Marieke Lucas Rijneveld is verkrijgbaar voor € 5,-. Bij Bruna in ’t Loo en Primera in het Hoekstuk.
